Marker ung thư – Ý nghĩa các chất chỉ điểm ung thư

351

Xét nghiệm dấu ấn ung thư là phương pháp giúp phát hiện bệnh ung thư, có vai trò quan trọng trong việc tầm soát, điều trị ung thư. Dấu ấn ung thư là những chất, thường là protein được tạo ra bởi các mô ung thư. Hiện Y khoa thế giới có rất nhiều xét nghiệm tìm dấu ấn ung thư, bài viết dưới đây sẽ chỉ ra những xét nghiệm được sử dụng phổ biến và hiệu quả nhất.

Khi nào nên tiến hành xét nghiệm tìm dấu ấn ung thư?

Xét nghiệm tìm dấu ấn ung thư được thư được thực hiện trong các trường hợp:

Nghi ngờ mắc bệnh ung thư như ung thư đại trực tràng, ung thư vú…
Tiền sử gia đình có người mắc bệnh ung thư
Có những yếu tố nguy cơ mắc bệnh ung thư như trên 50 tuổi, hút thuốc lá, nghiện rượu hoặc làm việc trong môi trường độc hại…
Đang điều trị bệnh ung thư và muốn theo dõi tình trạng bệnh và khả năng tái phát bệnh.
Trong nhiều trường hợp, các dấu ấn ung thư cũng có thể tăng cao ở những người mắc bệnh lành tính như xơ gan, viêm gan… nên ngoài việc làm xét nghiệm tìm dấu ấn ung thư, người bệnh cần phải được Bác sĩ thăm khám và kết hợp thêm với các biện pháp chẩn đoán khác.

Dưới đây là bảng tổng hợp các chất chỉ điểm ung thư (Tumor Markers) thông dụng nhất, kèm theo ý nghĩa lâm sàng chính:

📋 BẢNG TỔNG HỢP CÁC CHẤT CHỈ ĐIỂM UNG THƯ

Marker	Tên đầy đủ	Liên quan đến loại ung thư	Ý nghĩa chính
AFP	Alpha-Fetoprotein	Gan (HCC), tinh hoàn (non-seminoma), buồng trứng	Chẩn đoán & theo dõi HCC
CEA	Carcinoembryonic Antigen	Đại trực tràng, tụy, dạ dày, vú, phổi	Theo dõi sau điều trị, phát hiện tái phát
CA 15-3	Cancer Antigen 15-3	Ung thư vú (đặc biệt là thể tiến triển, di căn)	Theo dõi và tiên lượng
CA 125	Cancer Antigen 125	Ung thư buồng trứng (thể biểu mô)	Theo dõi, phát hiện tái phát
CA 19-9	Carbohydrate Antigen 19-9	Tụy, đường mật, dạ dày, đại tràng	Chẩn đoán bổ trợ & theo dõi
PSA	Prostate-Specific Antigen	Ung thư tiền liệt tuyến	Tầm soát, chẩn đoán, theo dõi
Free PSA	PSA tự do	Tiền liệt tuyến (phân biệt ung thư & phì đại lành tính)	Đánh giá nguy cơ ung thư
NSE	Neuron Specific Enolase	Ung thư phổi tế bào nhỏ (SCLC), thần kinh	Theo dõi SCLC
ProGRP	Pro-Gastrin Releasing Peptide	Ung thư phổi tế bào nhỏ (SCLC)	Đặc hiệu hơn NSE
Cyfra 21-1	Cytokeratin 19 Fragments	Phổi (NSCLC – đặc biệt là thể vảy), bàng quang	Theo dõi điều trị
hCG	Human Chorionic Gonadotropin	Tinh hoàn, buồng trứng, thai trứng, ung thư tế bào mầm	Chẩn đoán và theo dõi
Calcitonin	–	Ung thư tuyến giáp thể tủy (medullary thyroid carcinoma)	Chẩn đoán & theo dõi
Thyroglobulin	–	Ung thư tuyến giáp thể biệt hóa (sau cắt giáp)	Theo dõi tái phát
β2-microglobulin	–	U lympho, đa u tủy xương (Multiple Myeloma)	Đánh giá tiên lượng
SCC Ag	Squamous Cell Carcinoma Antigen	Ung thư cổ tử cung, đầu cổ, phổi, thực quản	Theo dõi sau điều trị

💡 Lưu ý quan trọng:

Không dùng marker đơn lẻ để chẩn đoán ung thư.
➤ Chúng hỗ trợ chẩn đoán, không thay thế sinh thiết.
Có thể tăng trong bệnh lành tính.
➤ Ví dụ: CA 125 tăng trong lạc nội mạc tử cung, CA 19-9 tăng trong viêm tụy.
Giá trị trong theo dõi & tiên lượng cao.
➤ Sự thay đổi tăng/giảm theo thời gian có ý nghĩa hơn một con số đơn lẻ.

Địa chỉ xét nghiệm máu tại A Lưới

Phòng Xét nghiệm Tuệ An Nhi

📍 Địa chỉ: Đường Nguyễn Văn Quảng, xã A Lưới 2, TP Huế
📞 Điện thoại: 0935661080
🌐 Website: www.pxntan.com
📘 Facebook: https://facebook.com/pxntan

Phòng xét nghiệm hỗ trợ lấy máu các macker ung thư,kiểm tra mỡ máu, đường huyết, chức năng thận nhanh chóng – chính xác – tư vấn tận tình.

Nguồn tham khảo: Tổng hợp

Từ khóa: a lưới, tầm soát ung thư