Tầm soát ung thư tuyến giáp

19

🩺 1. Mục tiêu tầm soát ung thư tuyến giáp

Phát hiện sớm tổn thương ác tính hoặc nghi ngờ ác tính ở tuyến giáp trước khi có triệu chứng rõ ràng, giúp:

    • Điều trị sớm, tiên lượng tốt (ung thư tuyến giáp biệt hóa có tỉ lệ sống > 90%)

    • Hạn chế phẫu thuật rộng và biến chứng

🔎 2. Đối tượng nên tầm soát

Không phải ai cũng cần tầm soát thường quy. Chỉ nên tầm soát ở người có yếu tố nguy cơ cao:

Nhóm nguy cơ Mô tả
🧬 Tiền sử gia đình Có người thân mắc ung thư tuyến giáp, đặc biệt là thể tủy hoặc hội chứng MEN2
☢️ Phơi nhiễm tia xạ Từng xạ trị vùng cổ/ngực khi còn nhỏ
💊 Bệnh lý tuyến giáp bướu giáp nhân, viêm tuyến giáp Hashimoto
👩‍🦰 Giới nữ, tuổi 30–60 Nguy cơ cao hơn nam
🩺 Dấu hiệu nghi ngờ Sờ thấy nhân cứng, hạch cổ, khàn tiếng, nuốt nghẹn…

🧪 3. Các xét nghiệm và phương tiện tầm soát

Phương pháp Mục đích Ghi chú
Siêu âm tuyến giáp 🩻 Phát hiện nốt giáp, đặc điểm nghi ngờ ác tính (rìa không đều, vôi hóa, tăng sinh mạch, nhân giảm âm) Là xét nghiệm đầu tiên và quan trọng nhất trong tầm soát
Định lượng TSH, FT4 Đánh giá chức năng tuyến giáp Giúp định hướng nhân “nóng” hay “lạnh”
Thyroglobulin (Tg) Theo dõi sau điều trị ung thư tuyến giáp biệt hóa, không dùng để tầm soát ban đầu Chỉ có ý nghĩa sau cắt giáp/xạ trị iod
Calcitonin Tầm soát ung thư tuyến giáp thể tủy (MTC), đặc biệt nếu có tiền sử gia đình MEN2 hoặc MTC Có thể định lượng máu hoặc làm nghiệm pháp kích thích
Kháng thể kháng Tg, kháng TPO Hỗ trợ đánh giá viêm tuyến giáp tự miễn (có thể gây nốt giáp lành tính) Không phải marker ung thư trực tiếp
Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA) Xác định tế bào ác tính nếu siêu âm nghi ngờ Chỉ thực hiện khi có chỉ định từ siêu âm

🧭 4. Quy trình tầm soát khuyến nghị

  1. Khám lâm sàng tuyến giáp và hạch cổ

  2. Siêu âm tuyến giáp
    → Nếu thấy nhân giáp, đánh giá theo TI-RADS (Thyroid Imaging Reporting and Data System)

  3. Chọc FNA nếu TI-RADS ≥ 4

  4. Xét nghiệm máu (TSH, FT4, Calcitonin) tùy trường hợp

🚫 5. Lưu ý quan trọng

  • Không khuyến cáo tầm soát đại trà ở người không có triệu chứng hoặc yếu tố nguy cơ.
    (Theo Hiệp hội Tuyến giáp Hoa Kỳ – ATA, và USPSTF)

  • Vì đa số nốt giáp là lành tính, việc tầm soát bừa bãi có thể dẫn đến can thiệp quá mức (phẫu thuật không cần thiết).

Từ khóa:

Thiết kế và phát triển bởi PXN Tuệ An Nhi - Copyright © 2025 - Tan lab . All Rights Reserved.
Liên hệ